Parlamenti Evropian i ka bërë thirrje Rusisë që t’i kthejë “plotësisht” Rumanisë arin dhe thesaret e tjera kombëtare që u dërguan në Perandorinë Ruse për t’u ruajtur gjatë Luftës së Parë Botërore. Rezoluta përkatëse është publikuar në faqen e Kuvendit.
Në dokument thuhet se Lufta e Parë Botërore e detyroi qeverinë rumune në vitet 1916-1917 t’i besonte asetet kombëtare, përfshirë rezervat e arit, të një vendi aleat me Perandorinë Ruse. Kjo u bë “për të mbrojtur kundër shkatërrimit”. Në total, Rumania transferoi në Rusi 91.5 ton ar, i cili me çmimet aktuale kap vlerën e rreth 579 miliardë rubla ose rreth 6.32 miliardë dollarë.
Megjithatë, pas përfundimit të luftës, ari nuk u kthye kurrë nga Rusia, “siç parashikohej ligjërisht në marrëveshjen zyrtare dypalëshe midis shteteve”, thekson rezoluta. Moska i ktheu Bukureshtit vetëm disa vlera kulturore, fetare dhe arkivore në 1935 dhe 1956.
Ari rumun humbi në Rusi gjatë revolucionit dhe luftës civile. Sipas një versioni, në verën e vitit 1918, bolshevikët e dërguan atë në Kazan, ku së bashku me sende të tjera me vlerë, përfshirë mbetjet e rezervave të arit të vetë Perandorisë Ruse, ranë në duart e admiralit Alexander Kolchak.
Pas ekzekutimit të admiralit në 1920, një pjesë e të ashtuquajturit “ari Kolchak” nuk u gjet kurrë. Disa nga rezervat e arit të BRSS u kthyen gjatë Luftës Civile, ndërsa disa u dërguan jashtë vendit.
Në vitin 2003, gjatë nënshkrimit të një marrëveshjeje politike për marrëdhëniet miqësore dhe bashkëpunimin midis Rusisë dhe Rumanisë, u krijua një Komision i Përbashkët Publik i Historianëve për të studiuar çështjet që lidhen me marrëdhëniet midis dy vendeve. Ky komision duhej të hetonte ndër të tjera edhe çështjen e arit rumun.
Përfaqësuesja zyrtare e Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova, akuzoi autoritetet rumune se po përpiqen t’i “varin” Rusisë “borxhit fantazmë shekullor” në mënyrë që “të korrigjojnë situatën e mjerueshme në ekonominë kombëtare”. Ajo kujtoi se në vitin 1935, qeveria sovjetike, si një “shenjë vullneti të mirë”, dërgoi në Bukuresht 1,436 ton sende me vlerë të mbetura nga koha cariste.
Për më tepër, Rusia në vitin 1949 “fali” borxhin ndaj Bukureshtit për “telashet dhe shkatërrimin” e shkaktuar njerëzve dhe vendit gjatë Luftës së Madhe Patriotike, kur Rumania ra në anën e Rajhut të Tretë, vuri në dukje Zakharova. Sipas saj, bëhet fjalë për 300 milionë dollarë dëmshpërblim, ose rreth 4 miliardë dollarë për momentin.
Ajo iu referua edhe ditarëve të Presidentit të Republikës Socialiste të Rumanisë, Nikolae Çaushesku, i cili shkroi se 80% e rezervës mbretërore u riatdhesua në Rumani në vitet 1948-1949./kosovatimes/
