MË SHUMË se 5,000 njerëz protestuan jashtë parlamentit të Lituanisë kundër hyrjes së fituesve të zgjedhjeve, Social Demokratëve, në një koalicion parlamentar me një parti, lideri i së cilës po gjykohet për komente antisemite, por parlamenti i sapozgjedhur mbajti megjithatë seancën e parë.
Deputetët e parlamentit, Seimas, u betuan rreth dy javë e gjysmë pas zgjedhjeve në këtë vend baltik, anëtar i BE-së dhe NATO-s. Social Demokratët morën kontrollin e 86 vendeve në parlamentin prej 141 anëtarësh pasi formuan një koalicion me partitë Zor Nemunas dhe Za Litva.
Çfarë po ndodh në Lituani?
Themeluesi dhe udhëheqësi i partisë populiste Zor Nemunas, Remigius Žemaitaitis, është aktualisht në gjyq për deklarata të supozuara antisemitike. Žemaitaitis dha dorëheqjen në prill, përpara votimit të shkarkimit, pasi Gjykata Kushtetuese vendosi se ai kishte shkelur betimin e tij të detyrës duke nxitur urrejtje ndaj hebrenjve në postimet e mediave sociale vitin e kaluar.
Deputetët e opozitës konservatore dhe liberale u larguan nga parlamenti në shenjë proteste ndërsa Žemaitaitis u betua.
Social Demokratët thanë para zgjedhjeve se nuk do të lejonin partinë populiste të bashkohej me qeverinë dhe ndryshimi i mendimit të tyre çoi në kritika ndërkombëtare.
Partneri i tretë në koalicionin qeveritar është Bashkimi Demokratik i Lituanisë, i cili prodhoi një kryetar të ri të parlamentit, ish-kryeministrin Saulius Skvernelis.
“Kjo është një ditë turpi kombëtar për Lituaninë”
Mandati i koalicionit të mëparshëm të qendrës së djathtë të kryeministres konservatore Ingrida Šimonytė përfundoi me krijimin e një parlamenti të ri, ndërsa ajo i ktheu kompetencat e saj Presidentit Gitanas Nauseda. Ajo do të qëndrojë zyrtarisht në pushtet deri në formimin zyrtar të qeverisë së re.
Protestuesit u mblodhën në shiun e acartë para parlamentit, duke duartrokitur folësit që u bënë thirrje socialdemokratëve të shpërbëjnë koalicionin me Zora Nemunas.
“Unë mendoj se është e rëndësishme për këdo që mendon për të ardhmen e Lituanisë dhe situatën e saj gjeopolitike,” tha shkrimtari dhe organizatori i tubimit Justinas Zilinskas. Tautas, një nga protestuesit, tha se “kjo është një ditë turpi kombëtar për Lituaninë”.
Žemaitaitis përfundoi në gjykatë në shtator, i akuzuar për “përpjekje për të krijuar armiqësi dhe nxitje të intolerancës ndaj hebrenjve” dhe nënvlerësim të Holokaustit në Lituani.
Ai tha se postimet e tij nuk ishin antisemite dhe mohoi çdo keqbërje.
“Njerëzit kanë thënë fjalën e tyre”
Ai përfundoi i katërti në garën presidenciale në maj dhe partia e tij, me 20 vende, është grupimi i tretë më i madh në parlament.
Nënkryetari i Social Demokratëve dhe kandidati për kryeministër Gintautas Paluckas tha se ai besonte se protestuesit po sfidonin rezultatet e zgjedhjeve, jo koalicionin.
“Njerëzit kanë thënë fjalën e tyre. Ju lutemi na lejoni të formojmë një qeveri dhe të provojmë me veprimet tona se pakënaqësia është ndoshta e pabazë,” u tha Paluckas gazetarëve pas protestës.
Pothuajse i gjithë komuniteti hebre lituanez prej rreth 200,000 njerëz u vra nga nazistët gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ish-presidenti i Lituanisë Algirdas Brazauskas kërkoi falje në parlamentin izraelit në vitin 1995 për faktin se disa lituanianë kontribuan në krimet.
