Një parathënie e shkruar nga Ministri i Jashtëm rus Sergej Lavrov po ngre shqetësime në Evropën Lindore se Moska po përgatit përsëri terrenin për të sfiduar kufijtë ndërkombëtarë të një fqinji. Parathënia e Lavrovit shfaqet në një monografi të titulluar “ Historia e Lituanisë ”, botuar në mars, por që u vu re vetëm kohët e fundit nga gazetarët. Libri vë në pikëpyetje ekzistencën e gjuhës lituaneze dhe vetë shtetësinë e Lituanisë moderne.
Më herët këtë javë, Ministri i Jashtëm lituanez Kestutis Budrys e quajti monografinë një mjet të propagandës ruse dhe e krahasoi mesazhin e saj me esenë e Vladimir Putinit të korrikut 2021 , Mbi Unitetin Historik të Rusëve dhe Ukrainasve , në të cilin presidenti hodhi poshtë themelet e sovranitetit ukrainas. (Ditë para se të urdhëronte trupat në Ukrainë, Putin përsëriti një tezë kyçe nga eseja, duke pretenduar se Vladimir Lenini shpiku shtetin ukrainas.)
Në parathënien e tij, Lavrov akuzon shtetet baltike, përfshirë Lituaninë, se po përpiqen të “përdorin narrativa historike të falsifikuara për të nxitur ndjenja anti-ruse dhe rusofobe”. Libri, thotë ai, e kundërshton këtë trend.
Monografia, Historia e Lituanisë , u botua në vitin 2025 nga shtëpia botuese e Institutit Shtetëror të Marrëdhënieve Ndërkombëtare të Moskës. Autori kryesor i ekipit prej nëntë anëtarësh ishte Maxim Grigoryev, kreu i Fondacionit pro-Kremlin për Studimin e Problemeve të Demokracisë, anëtar i Dhomës Qytetare të Rusisë dhe kryetar i “Tribunalit Publik Ndërkombëtar për Krimet e Neonazistëve Ukrainas”. Grigoryev është gjithashtu një veteran i luftës së Rusisë në Ukrainë.
“Është një mjet për aktivitete armiqësore kundër vendeve fqinje: për të vënë në pikëpyetje shtetësinë, historinë, vlerat, simbolet, por edhe për të justifikuar imperializmin dhe agresionin e Rusisë kundër fqinjëve të saj”, tha Ministri i Jashtëm Lituanez Budrys për Radion LRT më 30 prill. “E kemi parë këtë më parë, po e shohim tani, dhe ky është vetëm një shembull tjetër.” Gazetarët e Radios LRT raportuan gjithashtu se bashkëautorët e Grigoryev përfshijnë Giedrius Grabauskas, një ish-bashkëpunëtor të politikanit lituanez Algirdas Paleckis, i cili u dënua në korrik 2021 për spiunazh për Rusinë.
Në kapitullin e librit mbi Lituaninë pas ndarjes së saj nga BRSS, Grigoryev, Grabauskas dhe bashkautorët e tyre argumentojnë se vendi sot “zyrtarisht e konsideron veten pasardhës të Lituanisë së diktaturës pro-naziste” nën Antanas Smetona. Ata gjithashtu shkruajnë se “regjimi bashkëkohor lituanez” përqafon një ideologji “pro-naziste” dhe mbijeton “kryesisht” falë “masave policore dhe shtypjes së mospajtimit”.
