Nga Safet Gerxhaliu
Në vend të pritjes për mrekulli ekonomike nga jashtë, ne duhet të ndërtojmë të ardhmen tonë përmes kapitalit të brendshëm, dhe bankat kanë mundësinë dhe përgjegjësinë për të qenë partnerë strategjikë në këtë rrugëtim. Koha për një qasje të re strategjike për zhvillim ekonomik të qëndrueshëm në Republikën e Kosovës është tani. Në një realitet ekonomik sfidues si ai i Kosovës, ku papunësia e të rinjve mbetet alarmante, ku sektori privat kërkon mbështetje konkrete dhe ku zhvillimi ekonomik shpesh ka mbetur peng i retorikave politike, është koha për një qasje të re. Një nga hapësirat më të mëdha për veprim është sektori bankar, i cili ka dëshmuar stabilitet, efikasitet, por edhe përfitime të mëdha në një ambient ku mungojnë sfidat serioze konkurruese dhe ku siguria ligjore është relativisht e qëndrueshme për operim. Në katër vitet e fundit, fitimet neto të bankave në Kosovë kanë ndjekur një trajektore të fortë rritjeje: •2021: 117.5 milionë euro •2022: 140.3 milionë euro •2023: 155.3 milionë euro •2024: 182.1 milionë euro Pra, në një periudhë katërvjeçare, bankat kanë realizuar mbi 595 milionë euro fitim neto, dhe kjo në një vend me pak mbi 1.7 milionë banorë dhe me sfida të mëdha në zhvillim të qëndrueshëm. Për më tepër, është e rëndësishme të theksohet se dividenda në Kosovë nuk tatohet, gjë që e bën këtë fitim tërësisht të pastër dhe të transferueshëm jashtë vendit pa barrë tatimore. Kjo e bën Kosovën një parajsë të heshtur për kapitalin bankar, por një ambient të varfëruar për zhvillimin e brendshëm të ekonomisë. Duke marrë parasysh rrethanat e mësipërme, propozimi që 50% e fitimit neto të bankave të investohet në mënyrë të strukturuar në Kosovë nuk është vetëm kërkesë morale, por domosdoshmëri strategjike. Kjo nuk është një formë takse e re, por një ftesë për partneritet për zhvillim dhe rishpërndarje të drejtë të përfitimeve në shërbim të të gjithëve. Nëse do të investoheshin qoftë edhe 90 milionë euro në vit në zhvillimin e vendit, rezultatet do të ishin të shumëfishta: rritje e konsumit, ulje e papunësisë, rritje e kredibilitetit të sistemit bankar dhe përmirësim i ndjeshëm i ambientit për investime të reja. Është e qartë se sektori bankar nuk mund të jetë vetëm përfitues pasiv në një ekonomi me nevoja të mëdha. Bankat duhet të jenë katalizatorë të zhvillimit dhe jo vetëm kolektorë të kapitalit. Qytetarët e Kosovës, përmes kursimeve të tyre, janë gjeneratorët realë të depozitave dhe fuqisë së kredive. Është koha që edhe një pjesë e ndjeshme e fitimit të kthehet aty ku është gjeneruar në Kosovë.
