Një ekip shkencëtarësh, duke kryer kërkime në kuadër të eksperimentit ANITA (Antena Kalimtare Impulsive e Antarktidës), zbuluan valë radioje të pazakonta që nuk vijnë nga hapësira, por nga thellësitë e akullit të Antarktidës. Zbulimi ka shkaktuar konfuzion midis studiuesve sepse valët vijnë nga një drejtim që nuk do të pritej.
Eksperimenti ANITA përdor balona që ngrenë instrumente deri në 40 km mbi sipërfaqe për të zbuluar sinjale emetimi nga hapësira, me theks në studimin e neutrinove – grimca që prodhohen në ngjarje kozmike me energji të lartë dhe rrallë bashkëveprojnë me materien.
“Valët e radios që zbuluam vinin në kënde shumë të pjerrëta, rreth 30 gradë nën sipërfaqen e akullit”, thotë fizikantja Stephanie Wissel e Universitetit Shtetëror të Penn-it. Sipas saj, valë të tilla duhet të jenë të padukshme sepse do të duhej të kalonin nëpër mijëra kilometra shkëmbinj që do t’i thithnin ato.
Grimca jashtëzakonisht të vogla
“Nuk kemi një përgjigje për pyetjen se si kaluan këto valë. Kjo thjesht nuk përputhet me pritjet fizike”, shpjegon fizikani, duke shtuar se neutrinot janë veçanërisht interesante për shkencëtarët sepse ato mund të vijnë nga skaji i universit të vëzhgueshëm pa asnjë ndërveprim me materien.
Zbulimi i tyre mund të zbulojë informacione përtej mundësive të teleskopëve më të fuqishëm. “Një miliard neutrino mund të kalojnë nëpër trupin tuaj në të njëjtën kohë pa e ndjerë fare. Nëse i zbulojmë, kjo do të thotë se kanë udhëtuar distanca të mëdha pa bashkëvepruar”, thekson Wissel.
Megjithatë, kur shkencëtarët krahasuan të dhënat nga eksperimenti ANITA me rezultatet e dy studimeve të tjera të pavarura, ata arritën në përfundimin se sinjalet që zbuluan nuk ishin neutrino. Për më tepër, origjina e tyre mbetet e panjohur.
Zbulime revolucionare
Ekzistojnë teori se mund të jetë materie e errët, por kjo ende nuk është konfirmuar. “Ndoshta po ndodh diçka e pazakontë në mënyrën se si përhapen valët e radios pranë akullit ose horizontit që ne nuk e kuptojmë plotësisht ende. Ne kemi eksploruar disa mundësi, por deri më tani nuk ka përgjigje”, shton Wissel.
Materia e errët është një substancë e padukshme që nuk lëshon, reflekton ose thith dritën, prandaj nuk mund të zbulohet drejtpërdrejt nga teleskopët, por shkencëtarët besojnë se ajo përbën pjesën më të madhe të masës në univers.
Për shkak të izolimit të saj ekstrem dhe mungesës pothuajse të plotë të ndërhyrjeve nga valët e tjera të radios, Antarktida konsiderohet një vend ideal për kërkime të tilla. Megjithatë, zbulimi i ri ngre më shumë pyetje sesa përgjigje dhe hap derën për njohuri potencialisht revolucionare mbi natyrën e universit.
