Hambari ishte vendi ku dikur vendoseshin dhe ruheshin drithërat e bardha të familjeve tradicionale shqiptare, por që kryente edhe funksione të tjera brenda bashkësisë familjare. Njëri prej tyre që po i mbijeton kohës, është edhe hambar i familjes dukagjinase Shatri në fshatin Tomoc.
Për fat të keq, këto objekte të rëndësishme të trashëgimisë sonë jo fort të largët sot i gjejmë shumë pak sepse ato u dogjën e u shkatërruan sidomos gjatë luftës së fundit.
Njëri prej tyre që po i mbijeton kohës, është edhe ky hambar i familjes dukagjinase Shatri në fshatin Tomoc.
Muhamet Shatri, historian tha pëtër RTK, se “Hambari është një objekt i vjetër prej vitit 1917, atëherë kur familja jonë, të parët e mi gjyshi im me vëllezërit e vet e kanë blerë në kohën kur austrohungaria ka qenë në pushtet këtu. Në ato vite ka qenë një zi e madhe e bukës, mungesë e madhe e ushqimit edhe këtë e kanë ble nga një rajon i atyre fiseve, katundeve t?gashit që themi ne Ushqe është. Atje e kanë punu me ato sharrat e dorës edhe ka qenë bukur vështirë sepse druri është i bungut që është dru i fortë?”.
Shatri, i cili këto ditë po i kalon pushimet në vendlindje thotë se e ruan me nostalgji, sepse, sic tha ai, i sjell në kujtesë jetën e dikurshme në familjen shumë anëtarëshe Shatri.
“Konstrukti i mbrendhëm është se ka një hyrje të madhe që është pjesa kryesore aty ka qenë trina për me shtyp misrin edhe mbrenda ka qenë një koridor i vogël pastaj janë tri ndarje. Ndarjet kanë qenë dy për misër, përkatësisht për grurë, njëkohësisht meqenëse nuk kemi pas dhoma të mjaftueshme na djemt e ri kemi fjetur këtu verës, mandej këtu e kemi pas edhe një oxhak për me i pjekë bukët?”, shtoi ai.
Prof.Shaban Rexhahmetaj, njohës i trashëgimisë theksoi se zakonisht përpara shtëpitë e mëdha, shtëpitë e pasura i kanë pasur hambaret.
“Hambaret kanë shërbyer për ruajtjen e misrit, për ruajtjen e grurit, kanë qenë të ndara në “preseqe”. Ky hambar që po e shohim këtu është i madh në krahasim me hambaret tjera. Edhe familja Shatri ka qenë familje e madhe edhe për atë i ka shërbye për shumë funksione”, tha ai.
Gjatë viteve të fundit janë rivitalizuar shumë objekte të trashëgimisë, megjithëkëtë institucionet tona duhet të kujdesen ende më shumë në ruajtjen e kësaj trashëgimie, e cila në Rrafshin e Dukagjinit ka qenë e bollshme.
