Shkencëtarët sugjerojnë se mund të na duhet të ripërcaktojmë kuptimin tonë se si u krijuan në të vërtetë gjenet e para. Për një kohë të gjatë, ekzistonte një konsensus midis ekspertëve në lidhje me rendin në të cilin aminoacidet, blloqet themelore ndërtuese të jetës, u “shtuan” në sistemin që krijon gjenet. Megjithatë, gjenetistët nga Universiteti i Arizonës besojnë se supozimet aktuale mund të jenë një pasqyrim i paragjykimeve tona në lidhje me atë që ne i konsiderojmë burime të gjalla (biotike) dhe jo të gjalla (abiotike).
Me fjalë të tjera, modeli aktual që përshkruan historinë e gjeneve mund të nënvlerësojë rëndësinë e formave të hershme të protolifes (si ARN-ja dhe peptidet), të cilat i paraprinë shfaqjes së jetës në kuptimin e tanishëm. Edhe pse kuptimi ynë i asaj periudhe të largët nuk do të jetë kurrë i plotë, shkencëtarët theksojnë se është thelbësore të vazhdojmë të hulumtojmë Tokën e hershme, sepse zbulimet e reja mund të na ndihmojnë të kuptojmë më mirë jo vetëm origjinën tonë, por edhe mundësinë e jetës në planetë të tjerë.
Në një punim të botuar në revistën prestigjioze shkencore Proceedings of the National Academy of Science , ekipi i udhëhequr nga Joanna Meisel dhe Susan Wehby shpjegon se pjesët kryesore të proteinave tona, të njohura si aminoacide, janë rreth katër miliardë vjeçare dhe datojnë që nga koha e paraardhësit të fundit universal të përbashkët (LUCA) të të gjitha formave të jetës në Tokë. Wehbi i krahasoi këto zinxhirë të gjatë aminoacidesh, të quajtur domene proteinash, me një rrotë makine: “Është një pjesë që mund të përdoret në shumë makina të ndryshme, dhe rrotat kanë ekzistuar shumë më gjatë se makinat.”
Duke përdorur softuer të specializuar dhe të dhëna nga Qendra Kombëtare për Informacion mbi Bioteknologjinë, shkencëtarët krijuan një pemë evolucionare të domeneve të proteinave, të cilat u identifikuan për herë të parë vetëm në vitet 1970. Kuptimi ynë për këto struktura është zgjeruar ndjeshëm që atëherë.
Një nga përfundimet kryesore të hulumtimit është se duhet ta rishqyrtojmë rendin në të cilin u shfaqën 20 aminoacidet bazë në Tokën e hershme. Shkencëtarët besojnë se modeli aktual është shumë i fokusuar në frekuencën me të cilën u shfaqën disa aminoacide në format e hershme të jetës, duke çuar në supozimin se ato më të bollshmet duhet të kenë qenë të parat që u shfaqën.
Artikulli nxjerr në pah aminoacidin triptofan, i njohur si substanca “e përgjumur” nga gjeli i detit. Edhe pse konsensusi shkencor thotë se triptofani ishte aminoacidi i fundit që hyri në kodin gjenetik, studiuesit zbuluan se në të dhënat para LUCA-s ai shfaqej në 1.2% të mostrave, ndërsa pas asaj periudhe ishte i pranishëm vetëm në 0.9%. Një ndryshim në dukje i vogël prej 25% në të vërtetë ka një kuptim të madh.
Nëse triptofani ishte aminoacidi i fundit që u formua, pse është më shpesh i pranishëm para sesa pas LUCA-s? Shkencëtarët hipotetizojnë se përgjigjja mund të tregojë ekzistencën e një forme edhe më të vjetër të sistemit gjenetik. Siç pohojnë ata, “formimi gradual i kodit gjenetik dhe konkurrenca midis kodeve të ndryshme të lashta mund të kenë ndodhur njëkohësisht”. Ata shtojnë se “kodet e lashta gjenetike mund të kenë përdorur edhe aminoacide jo-kanonike”, të cilat mund të jenë zhvilluar pranë burimeve hidrotermale, vende që besohet se kanë luajtur një rol të rëndësishëm në origjinën e jetës në Tokë.
Është interesante se procese të ngjashme mund të jenë duke ndodhur edhe diku tjetër në sistemin diellor. Shkencëtarët theksojnë se “sinteza abiotike e aminoacideve aromatike mund të jetë e mundur në ndërfaqen midis shkëmbinjve dhe ujit në oqeanin nëntokësor të Enceladusit”, hënën e Saturnit. Siç u përmend nga ekspertët, duket se ne ishim të keqinformuar se si ndodhi e gjitha dhe se nuk ishte përfshirë ndonjë fuqi më e lartë.
