Grupi për Studime Juridike dhe Politike (GLPS) ka mbajtur sot konferencë për media ku ka shpalosur të gjeturat kryesore të Raportit për Vendin të përpiluar nga Komisioni Evropian për vitin 2024, ku thuhet se Kosova ka progres të limituar në 17 kapituj, në 11 njëfarë progresi, në 2 fare progres, dhe vetëm kapitulli për politika sociale dhe punësim ka shënuar progres të mirë në 2025.
Në raport janë nënvizuar edhe pasojat nga ngërçi politik e ku fjalët kyçe janë stagnim dhe progres i limituar.
Drejtoresha e GLPS-së, Njomza Arifi ka thënë treguar edhe pjesën se si janë vlerësuar zgjedhjet e 9 shkurtit.
“Thënë këtë, pasojat e ngërçit politik vërehen në tërë raportin, dhe fjalët kryesore që karakterizojnë vlerësimin e këtij viti janë: stagnim dhe progres i limituar. Pra, edhe pse Kosova mbetet e përkushtuar në rrugën e saj Evropiane, realiteti politik i këtij viti ka pasur pasoja të mëdha dhe mund të konstatohet si një vit i shkuar dëm. Sa i përket disa prej fushave kyçe që GLPS mbulon, Raporti konstaton si më poshtë: Vlerësohet se zgjedhjet e 9 shkurtit kanë qenë të lira, por kritikohet vonesa për themelimin e institucioneve pas zgjedhjeve. Theksohet vullneti për integrim evropian por ngecja politike ka shkaktuar stagnim në rrugën drejt BE-së. Kritikohet mungesa e vullnetit për ratifikimin e Marrëveshjeve të Facilitetit dhe Huasë për të përfituar nga Plani i rritjes. Po ashtu shkalla e zbatimit të reformave për Agjendën e reformave vlerësohet të jetë e pamjaftueshme”, deklaroi ajo.
Tjetër gjetje ishte që Serbia nuk bashkëpunon ndërkombëtarisht në lidhje me kërkesën e Republikës së Kosovës rreth hetimeve për sulmin terrorist në Banjskë dhe kanalin e Ibër Lepencit.“BE ka vlerësuar megjithatë pozitivisht progresin e vazhdueshme të Prokurorisë Speciale në hetimin dhe ndjekjen penale të krimeve të dhunës seksuale të kryera gjatë luftës në Kosovë, por paraqet si sfidë mungesën e bashkëpunimit bilateral të Serbisë që nga 2022. Po ashtu theks vihet edhe te mungesa e bashkëpunimit ndërkombëtar juridik në fushën penale nga ana e Serbisë në lidhje me kërkesat e Kosovës për ndihmën rreth hetimit të sulmit terrorist në Banjska dhe kanalit në Ibër Lepenc”, tha Arifi.
Kurse Besar Gërgi ka bërë të ditur edhe termat që janë përdorur në lidhje me Planin e rritjes.
“Në raport përmendet në terma shumë të qartë se qasja në fondet e Planit të rritjes kushtëzohet nga përparimi në procesin e Dialogut me Serbinë. GLPS konsideron se Kosova është duke rrezikuar seriozisht përfitimin nga fondet e Planit të Rritjes së BE-së, fakt për të cilin GLPS ka reaguar qysh në maj të këtij viti . Nga ky Plan është parashikuar që Kosova të përfitoj rreth 883 milion euro në total, ndërkaq në momentin e ratifikimit të Marrëveshjeve në Kuvend, Komisioni Evropian është zotuar të ekzekutojë një parapagesë prej 7% të kësaj shume (rreth 61.8 mil Euro). Fatkeqësisht, si pasojë e krizës politike, Kuvendi nuk ka arritur t’i ratifikojë ato, përderisa shtetet e rajonit tashmë kanë filluar të pranojnë këstet e dyta në kuadër të këtij Plani”, tha ai në konferencën për media.
Më tej është nënvizuar edhe kushtëzimi i heqjes së masave të Bashkimit Evropian ndaj Kosovës.
“Heqja e masave kushtëzohet me transferimin paqësor të pushtetit në komunat veriore, pas zgjedhjeve të raundit të dytë që do të mbahet në 9 nëntor. Sa i përket normalizimit të marrëdhënieve, shihet qartazi një gjuhë më e balancuar nga ndërmjetësuesit e BE-së. Duke konsideruar këtë fakt dhe përbërjen e re në Komisionin Evropian, mbetet shumë e rëndësishme që partitë politike të gjejnë një zgjidhje sa më të shpejtë për daljen nga ky bllokim politik. Duke qenë se të hyrat nga Plani i Rritjes lidhen drejtpërsëdrejti me suksesin në Dialog, koordinimi dhe bashkëpunimi i vazhdueshëm me BE-në dhe mekanizmat e tjerë ndërkombëtar në këtë drejtim, mbetet thelbësor”, tha ai.
