Kombet evropiane janë përpjekur të forcojnë ushtritë e tyre që nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022, me Brukselin që nisi iniciativën e tij të kredisë në fillim të këtij viti.
Britania tha të premten se ishte “zhgënjyese” që bisedimet me Brukselin për të aksesuar një skemë të BE-së prej 150 miliardë eurosh (174 miliardë dollarë) për të forcuar mbrojtjen e Evropës kishin dështuar për shkak të mosmarrëveshjeve mbi tarifën e hyrjes.
Kombet evropiane janë përpjekur të forcojnë ushtritë e tyre që nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022, me Brukselin që nisi iniciativën e tij të kredisë në fillim të këtij viti.
Skema SAFE (Veprimi i Sigurisë për Evropën) do t’u ofrojë vendeve të BE-së 150 miliardë euro kredi me norma më të ulëta interesi për t’i ndihmuar ato të riarmatosen.
Londra dhe Brukseli kishin debatuar mbi nivelin e kontributit që Mbretëria e Bashkuar do të jepte për t’u bashkuar me skemën, e cila do t’i kishte lejuar Britanisë të siguronte akses më fitimprurës për prodhuesit e saj të armëve.
Ministri i marrëdhënieve me BE-në, Nick Thomas-Symonds, tha në një deklaratë se ishte “zhgënjyese që nuk kemi qenë në gjendje të përfundojmë diskutimet mbi pjesëmarrjen e Mbretërisë së Bashkuar në raundin e parë të SAFE”.
Por ai vuri në dukje se industria e mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar “do të jetë ende në gjendje të marrë pjesë në projekte përmes SAFE me kushte të vendeve të treta”.
“Pozicioni ynë ka qenë gjithmonë i qartë: ne do të nënshkruajmë vetëm marrëveshje që janë në interes kombëtar dhe ofrojnë vlerë për paratë”, shtoi Thomas-Symonds.
Vendet e BE-së janë të detyruara të shpenzojnë paratë e marra hua për armë që të paktën 65 përqind prodhohen në bllok.
Nëse Britania do të ishte bashkuar, kjo shifër do të ishte zvogëluar për Londrën — që do të thotë se firmat britanike mund të përpiqeshin të përfitonin më shumë.
Të dyja palët thanë se negociatat ishin zhvilluar me “besim të mirë”, me Komisionin Evropian që theksoi gjithashtu se Britania mund të marrë pjesë ende në deri në 35 përqind të prokurimeve SAFE.
Ai shtoi se bisedimet me Kanadanë rreth pjesëmarrjes së saj vazhdojnë “dhe shpresojmë të gjejmë një marrëveshje para të dielës”.
Zyrtarët e BE-së thanë më parë se blloku i kishte kërkuar Londrës të kontribuonte deri në 6.5 miliardë euro për t’u bashkuar me skemën SAFE.
Por Britania – e cila u largua nga BE-ja në vitin 2020 pas ndarjes së saj nga Brexit – hezitoi ta pranonte atë çmim dhe kishte kërkuar një marrëveshje më të mirë, sipas burimeve diplomatike.
Polonia mori kredi me vlerë gati 44 miliardë euro, e ndjekur nga Rumania me 16.7 miliardë dhe Franca e Hungaria me nga 16.2 miliardë secila, sipas shifrave paraprake.
