Rastet e reja me HIV vijojnë të shfaqen çdo vit në vendin tonë, duke e bërë gjithnjë e më të domosdoshme rritjen e ndërgjegjësimit, parandalimit dhe aksesit në trajtim, në përputhje me mesazhin global të Ditës Botërore të AIDS-it.
Të dhënat e fundit të raportuara nga Instituti i Shëndetit Publik, tregojnë se gjatë vitit 2025, në Shqipëri, janë diagnostikuar 125 raste të reja me HIV, ndërsa numri total i rasteve të evidentuara nga viti 1993 deri në tetor 2025 ka arritur në 1,973. Prevalenca e infeksionit në nivel kombëtar vlerësohet në 0.08%, ndërsa incidenca për vitin 2025 është 5.3 raste për 100 mijë banorë.
Shifrat tregojnë se transmetimi seksual vazhdon të mbetet rruga kryesore e infektimit, duke përfaqësuar 72.6% të rasteve, ku pjesa më e madhe është transmetim heteroseksual. Ndërsa rastet e transmetimit nga nëna te fëmija, përmes gjakut apo përdorimit të drogave me injektim kanë mbetur në nivele shumë të ulëta.
Sipas shpërndarjes sipas grupmoshave, infeksioni është më i përhapur tek personat 35–44 vjeç (27.8%) dhe 25–34 vjeç (26.9%), ndërsa raporti gjinor mbetet i pabarabartë: në vitin 2025 janë regjistruar 98 raste tek meshkujt dhe 27 tek femrat, me një raport 3.5 : 1.
Në kuadër të Ditës Botërore të AIDS-it, e cila këtë vit mbahet nën moton “Të kapërcejmë pengesat drejt një përgjigje të re ndaj HIV/AIDS”, theksohet se pavarësisht përparimit të bërë globalisht, HIV/AIDS mbetet një sfidë e rëndësishme shëndetësore. Organizata Botërore e Shëndetësisë raportoi se në vitin 2024 rreth 1.3 milionë persona u infektuan me HIV dhe 630 mijë humbën jetën nga shkaqe të lidhura me AIDS-in.
Ekspertët nënvizojnë rëndësinë e masave parandaluese, testimit të hershëm dhe trajtimit të vazhduar. Testimi për HIV në vendin tonë është falas, konfidencial dhe i aksesueshëm, ndërsa trajtimi ofrohet pa pagesë në Shërbimin Infektiv dhe Pediatrinë Infektive në QSUT. Autoritetet shëndetësore rikujtojnë se përdorimi i prezervativit, testimi pas çdo kontakti të pambrojtur, kujdesi ndaj mjeteve të injektimit dhe informacioni i saktë mbeten armët kryesore për parandalimin.
Stigma dhe diskriminimi vijojnë të jenë barriera të rëndësishme që pengojnë testimin dhe trajtimin.
Në këtë ditë simbolike, institucionet shëndetësore apelojnë për më shumë ndërgjegjësim, respekt dhe mbështetje për personat që jetojnë me HIV, me synimin e përbashkët për t’i dhënë fund epidemisë deri në vitin 2030.
