Parlamenti serb ka miratuar buxhetin për vitin 2026. Ai ndan 164 miliardë dinarë (rreth 1.4 miliardë euro), të cilat Serbia mund t’i përdorë për të marrë në dorë Industrinë e Naftës së Serbisë (NIS), e cila është goditur nga sanksionet e SHBA-së, nga pronarët e saj rusë Gazprom Neft dhe Gazprom, nëse ata nuk i shesin aksionet e tyre deri në mesin e janarit. Beogradi ia shiti shumicën e aksioneve të NIS Gazprom për 400 milionë euro në vitin 2008. “Nuk e kuptoj çfarë bënë, po përpiqem të racionalizoj… dhe të analizoj se çfarë po bëjnë saktësisht, dhe duhet të pranoj se nuk e kuptoj plotësisht”, u përpoq të shpjegonte Aleksandar Vuçiç presionin e SHBA-së mbi Serbinë.
Pse është e rëndësishme kjo?
“E gjithë kjo me amerikanët mund të shihet si sekuestrim i aseteve konkurruese. NIS është një pjesë e vogël e planit [të amerikanëve] për të vënë nën kontrollin e tyre tregjet evropiane dhe euroaziatike të naftës dhe gazit. Rusët e kanë kuptuar këtë dhe duan të nxjerrin më të mirën nga e gjithë kjo”, shpjegon Politika e Beogradit. Argument i saktë, por njëdimensional. Politika e administratës aktuale amerikane bazohet në interesa, por edhe në emocione, që është problemi i saj më i madh.
Cila është pamja më e gjerë?
Sanksionet kundër NIS u vendosën nga administrata Biden në fund të mandatit, sepse Beogradi mbeti një aleat i Rusisë. Serbia shpresonte, ndoshta edhe besonte, se Trump do të sillte ndryshime të konsiderueshme, sepse ata janë ideologjikisht të afërt, ekziston edhe miqësia e Vuçiçit me Viktor Orbán , mikun e Trump. Dhe pastaj SHBA-të vendosin tarifa prej 35 përqind ndaj Serbisë, ndër më të lartat në botë. Vuçiç ishte në Florida në fillim të majit dhe priste të takohej me Trump, por, sipas informacioneve nga mediat serbe, të cilat nuk janë nën kontrollin e autoriteteve, ai u refuzua ashpër. Këto dy sinjale nuk ishin të mjaftueshme që udhëheqja e Serbisë të kuptonte se nuk janë në marrëdhënie të mira me administratën aktuale.Unë shmang përdorimin e informacionit të inteligjencës që nuk është publik, por në këtë rast bëj një përjashtim dhe kam rezerva. Bëj një përjashtim sepse ka konfirmime të caktuara publike të informacionit që më erdhi nga qarqe pranë burimeve të inteligjencës, jo nga ato kroate, theksoj. Gjoja, në Serbi kishte sisteme kompjuterike që supozohej se do t’u sillnin fitoren demokratëve në zgjedhjet e vitit të kaluar. Trump e mori këtë informacion dhe, pavarësisht nëse ishte i saktë apo jo, ai provokoi zemërimin e tij, mbi bazën e të cilit ai përcaktoi marrëdhënien e tij me Serbinë.
Edhe rusët ndoshta e dinë këtë, dhe janë të zemëruar me Vuçiçin sepse ai i shiti armë Ukrainës, kështu që nuk duan ta ndihmojnë me NIS-in, dhe nuk ka kontratë të re gazi. “Nëse nuk arrijmë një marrëveshje deri të premten, do të fillojmë negociatat për gazin me palën tjetër të hënën”, thotë Vuçiç. Le të shohim./jutarnilist
