NË FILLIM të pushtimit rus, droni turk Bayraktar TB-2 ishte një simbol i rezistencës ukrainase, por ky rol u mor më vonë nga drone më të vegjël dhe të shkathët që u shkaktuan viktima të mëdha forcave ruse. Megjithatë, në muajt e fundit, një kërcënim i ri për forcat ruse ka dominuar fushën e betejës – dronët e rëndë bombardues, të njohur me nofkën “Baba Yaga”, të cilët po ndryshojnë rrjedhën e luftës gjatë dimrit, shkruan Forbes .
Shtrigë fluturuese nga fusha e betejës
Në folklorin sllav, Baba Yaga është një shtrigë që fluturon dhe mbjell kaos nën mbulesën e natës, gjë që përshkruan në mënyrë të përsosur taktikat e përdorimit të këtyre dronëve të rëndë, prandaj ushtarët rusë u dhanë atyre këtë nofkë. Klasa e dronëve “Baba Yaga” përfshin disa modele, duke përfshirë Vampire, R18, Nemesis dhe Kazhan, secili i prodhuar nga një kompani e ndryshme.
Avantazhi kryesor është puna e natës
Përveç ngarkesës së madhe, avantazhi kryesor i këtyre dronëve është aftësia e tyre për të operuar natën, falë një kombinimi të kamerave termike dhe optike. Ato përmirësohen vazhdimisht, kështu që disa modele tani kanë projektorë të vegjël infra të kuq me të cilët verbojnë kamerat termike ruse për zbulimin e dronëve. Disa variante gjithashtu integrojnë komunikimin Starlink për një rreze më të madhe veprimi, megjithëse kjo kërkon një reduktim të ngarkesës.
Kompanitë ukrainase filluan zhvillimin e këtyre bombarduesve të rëndë menjëherë pas fillimit të pushtimit, duke përshtatur dronët ekzistues bujqësorë për operacione luftarake. SkyFall zhvilloi modelin Vampire, i cili hyri në shërbim në vitin 2023, dhe shpejt u pasua nga prodhues të tjerë.
Këto dronë kanë luajtur një rol të rëndësishëm në ndalimin e sulmeve ruse, veçanërisht në zonat e Donetskut dhe Kharkivit, dhe kohët e fundit ato përdoren gjithnjë e më shumë në operacionet gjatë ditës, ndonjëherë në grupe deri në 30 avionësh.
Sulme gjithnjë e më intensive
Edhe pse ato kanë qenë në përdorim që nga viti 2023, përdorimi i tyre është rritur ndjeshëm në muajt e fundit, duke përkuar me një ofensivë të rinovuar ruse. Forcat ukrainase publikojnë çdo ditë pamje të sulmeve me dronë “Baba Yaga”, dhe përdorimi i tyre është bërë aq i përhapur sa ushtarëve u mbarojnë bateritë, prandaj po organizohen veprime përmes rrjeteve sociale për t’i siguruar ato.
Videot nga vija e frontit dëshmojnë për efektivitetin e tyre përgjatë gjithë frontit. Më 16 dhjetor, një mori dronësh Vampirësh shkatërruan një rrjet bunkerësh rusë në frontin e Kharkivit.
Disa ditë më parë, pranë Kostyantynivka dhe Predtechina, forcat sulmuan ndërtesa të fortifikuara dhe goditën një kamion me këmbësori. Pamjet e 8 dhjetorit tregojnë sulme ndaj një tanku të fshehur dhe strehimoreve në drejtim të Kurskut, ndërsa më 5 dhjetor pranë Pokrovskut, një ushtar rus u detyrua të dorëzohej pasi u sulmua nga një dron “Baba Yaga”.
Dhe burimet ruse konfirmojnë rritjen e aktivitetit, duke raportuar rregullisht për kapjen e këtyre dronëve. Midis 1 dhe 11 dhjetorit, u regjistruan disa të shtëna në rajonet Kharkiv, Sumy dhe Dnipropetrovsk. Kanalet ruse i portretizojnë këto veprime si suksese taktike, të vetëdijshme për rolin kyç që luan “Baba Yaga” në mbrojtjen ukrainase.
Sipas burimeve ukrainase, ukrainasit sulmuan dje tankerin e parë rus në Mesdhe me dronë të tipit “Baba Yaga”.
Çelësi i luftës dimërore dhe rraskapitjes
Përdorimi në rritje i dronëve “Baba Yaga” pasqyron një trend më të gjerë në fushën e betejës, ku të dyja palët po kthehen gjithnjë e më shumë drejt dronëve më të mëdhenj dhe të ripërdorshëm. Platforma të tilla lejojnë përdorimin e sensorëve, procesorëve dhe sistemeve të kontrollit më të përparuar që do të ishin shumë të kushtueshme për përdorim të vetëm. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në luftimet urbane, ku është më e vështirë të identifikohen objektivat dhe të lundrohet në hapësira të mbyllura.
Aftësitë e tyre janë thelbësore në kushtet e dimrit. Mjegulla, shiu dhe era janë një problem i madh për dronët më të vegjël FPV, kamerat optike të të cilëve nuk mund të shohin përmes mjegullës, dhe ndërtimi i tyre më i vogël i bën ata të paqëndrueshëm. Nga ana tjetër, “Baba Yaga” është më rezistent ndaj kushteve të këqija të motit falë sensorëve të përparuar dhe masës më të madhe.
Në një luftë rraskapitëse, burimet janë thelbësore. Edhe pse më të kushtueshme në fillim, dronët e ripërdorshëm ulin kostot në planin afatgjatë sepse Ukrainës i duhen më pak platforma, gjë që lehtëson presionin mbi zinxhirin e furnizimit për komponentë elektronikë. Përveç kësaj, ushtarët mund të ripërdorin municionet ekzistuese, të tilla si minat antitank, duke zvogëluar më tej varësinë e tyre nga logjistika.
Suksesi i Ukrainës qëndron pjesërisht në aftësinë e saj për t’u përshtatur dhe për të përdorur mjetet e duhura për ndryshimin e kushteve të fushëbetejës. Aktualisht, ajo ka nevojë për dronë me sensorë të përparuar dhe ngarkesa të mëdha për sulme urbane dhe në mot të keq pa e sforcuar logjistikën. Dronët “Baba Jag” i plotësojnë të gjitha këto kërkesa dhe do të vazhdojnë të luajnë një rol kyç në mbrojtjen e vendit derisa dinamika e luftës të ndryshojë përsëri.
