Inflacioni i ushqimeve në Eurozone mbetet në nivele më të larta krahasuar me periudhën para koronavirusit, kryesisht për shkak të rritjes së çmimeve ndërkombëtare të disa produkteve, sipas një studimi të Bankes Qendrore Evropiane .
Indeksi i përgjithshëm i çmimeve të ushqimeve qëndroi mesatarisht në 2.9% në 11 muajt janar-nëntor 2025, më i lartë se mesatarja afatgjatë para pandemisë (2.2%), me rritje të mishit, kafesë, çajit, kakaos, çokollatës dhe ëmbëlsirave në kulmin e tyre. Rritjet e mëdha të çmimeve të këtyre produkteve shpjegojnë më shumë se 50% të rritjes së inflacionit vjetor të ushqimeve, pavarësisht se pesha e tyre në indeksin përkatës është më e ulët se 25%. Në dallim nga këto produkte, rritjet e ushqimeve të tjera në përgjithësi janë normalizuar pas rritjes në vitet 2022-2023, duke arritur kulmin në mars 2023 kur indeksi i përgjithshëm i ushqimeve u rrit me 15.5% në bazë vjetore.
Rritjet e çmimeve ndërkombëtare të ushqimeve kishin filluar gjatë pandemisë, për shkak të ngjarjeve ekstreme të motit të lidhura me ndryshimet klimatike , dhe u intensifikuan pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia. Në atë kohë, rritjet kishin të bënin më shumë me grurin dhe drithërat, sheqerin, vezët dhe produktet e qumështit . Pastaj patëm rritjen e çmimeve ndërkombëtare të vajit të ullirit , për shkak të prodhimit të reduktuar të vendeve mesdhetare që janë prodhuesit kryesorë, ndërsa në dy vitet e fundit janë mishi, çokollata, kakaoja dhe kafeja që po i rëndojnë veçanërisht konsumatorët.
Çmimet ndërkombëtare të kafesë ishin më shumë se dyfishuar në fillim të vitit 2025 krahasuar me fillimin e vitit 2024. Më pas, sipas Trading Economics, ato ranë me 28% nga shkurti deri në korrik 2025, vetëm për t’u rritur përsëri me rreth 40% deri në nëntor dhe më pas për të rënë. Studimi i BQE-së vëren se ndryshimet në çmimet ndërkombëtare të ushqimeve kalohen në çmimet e konsumit me një vonesë kohore, siç kishte theksuar hulumtimi i mëparshëm i FMN-së , që do të thotë se uljet e çmimeve ndërkombëtare shfaqen edhe pas një farë kohe në çmimet e paguara nga konsumatorët.
Rritja e çmimit ndërkombëtar të çokollatës filloi në gjysmën e dytë të vitit 2023 dhe arriti kulmin në prill të vitit 2024, pas së cilës ra, por mbetet në nivele të larta, sipas Trading Economics.
Rritjet e mishit kanë të bëjnë kryesisht me mishin e viçit, me çmimet e prodhuesve në Evropë që u rritën me një mesatare prej 28% në fund të nëntorit të kaluar në bazë vjetore, sipas të dhënave nga Komisioni Evropian. Pas stabilizimit në tetor, çmimet u rikthyen në trendin e tyre rritës në nivele historikisht të larta “për shkak të disponueshmërisë së kufizuar strukturore të kafshëve dhe kërkesës së fortë globale”. Në 9 muajt e parë të vitit 2025, prodhimi në BE ra me 3.7% në bazë vjetore, me rënie të konsiderueshme në vendet kryesore prodhuese si Gjermania (-6.8%), Franca dhe Spanja (të dyja -2.8%). Ulja e prodhimit rezultoi në një rritje të madhe të importeve të mishit të viçit prej 14.2% (në 8 muajt e parë të vitit 2025).
Rritja e çmimeve ndërkombëtare të mishit të viçit është regjistruar edhe nga Organizata e Ushqimit dhe Bujqësisë e OKB-së (FAO), e cila vëren se indeksi i çmimeve të mishit u rrit me 5.1% në vitin 2025. Megjithatë, ajo raporton se çmimet e mishit të viçit dhe deles u rritën ndjeshëm në bazë vjetore, për shkak të kërkesës së fortë për import dhe disponueshmërisë së kufizuar të eksportit. Në të kundërt, çmimet e mishit të derrit ranë ndërsa kërkesa globale për import u dobësua, ndërsa çmimet e pulës ranë pak për shkak të ofertës së madhe.
Analiza e inflacionit të ushqimeve bazuar në një model të përdorur nga analistët e BQE-së tregoi se rritjet e pagave në sektorin e shitjes me pakicë kontribuan gjithashtu në rritjen e çmimeve. Të dhënat më të fundit mbi kompensimin për punonjës në të gjithë sektorët e ekonomisë treguan se rritjet e pagave në tregti, transport dhe akomodim mbetën të larta në vitin 2025 krahasuar me nivelet para pandemisë.
Megjithatë, BQE-ja pret që inflacioni i ushqimeve të bjerë ndjeshëm në vitin 2026 , duke rënë në afër 2% deri në fund të vitit, pasi ndikimi i rritjeve të mëparshme të çmimeve ndërkombëtare të ushqimeve zbehet deri në verë.
