Presidenti amerikan Donald J. Trump ka iniciuar një nismë të re ndërkombëtare për të mbikëqyrur tranzicionin pas luftës dhe rindërtimin në Rripin e Gazës, përmes një institucioni të quajtur “Bordi i Paqes”.
Sipas një projektstatuti të shpërndarë te rreth 60 shtete dhe të raportuar nga media prestigjioze si Bloomberg dhe The Atlantic, vendet që synojnë anëtarësim afatgjatë në këtë bord do të duhet të kontribuojnë financiarisht me 1 miliard dollarë amerikanë.
Drafti i statutit parashikon që çdo shtet anëtar të shërbejë për një mandat jo më të gjatë se tre vjet nga hyrja në fuqi e Kartës, me mundësi rinovimi vetëm me miratimin e kryetarit të bordit. Sipas dokumentit, Donald Trump do të jetë kryetari i parë i Bordit të Paqes dhe do të ketë rol vendimtar në rinovimin e mandateve.
“Anëtarësimi trevjeçar nuk do të zbatohet për shtetet anëtare që kontribuojnë më shumë se 1,000,000,000 dollarë amerikanë në fonde në para të gatshme për Bordin e Paqes brenda vitit të parë të hyrjes në fuqi të Kartës”, thuhet në draftin e statutit, sipas raportimeve të “Bloomberg” dhe “The Atlantic”. Këto shtete do të përjashtoheshin nga kufizimi kohor dhe do të konsideroheshin anëtarë të përhershëm.
Megjithëse shtetet anëtare do të kenë të drejtë të votojnë për vendimet e bordit, drafti përcakton se autoriteti final për miratimin e tyre do t’i takojë kryetarit, pra presidentit Trump. Dokumenti nuk specifikon qartë se si do të menaxhohen apo shpërndahen fondet e mbledhura, çka ka ngritur pikëpyetje në qarqet ndërkombëtare për transparencën dhe përgjegjësinë financiare të kësaj strukture të re.
Përtej aspektit financiar, Bordi i Paqes është pjesë e fazës së dytë të planit 20-pikësh të Trump për paqen në Gaza, i hartuar pas një armëpushimi që i dha fund një konflikti të përgjakshëm dyvjeçar ndërmjet Izraelit dhe Hamasit. Kjo fazë parasheh çarmatosjen e Hamasit, tërheqjen e forcave izraelite nga Gaza, si dhe krijimin e një administrate teknike ndërkombëtare për tranzicionin, nën mbikëqyrjen e Bordit të Paqes.
Në këtë kuadër, presidenti Trump i ka dërguar ftesë edhe kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, për të përfaqësuar vendin si anëtare themeluese e këtij bordi. Kryeministri Rama ka publikuar tekstin e letrës së marrë nga presidenti amerikan, duke e vlerësuar ftesën si një privilegj dhe duke shprehur mirënjohje për besimin e dhënë. Ai ka deklaruar se do të angazhohet për të lartësuar emrin e Shqipërisë dhe dinjitetin e shqiptarëve, por nuk ka dhënëp detaje lidhur me aspektet financiare të përmendura në raportimet ndërkombëtare.
Sipas mediave të huaja, ftesa për t’iu bashkuar Bordit të Paqes u është dërguar gjithashtu udhëheqësve të Turqisë, Egjiptit, Argjentinës, Kanadasë dhe vendeve të tjera, duke sugjeruar një mandat që mund të shtrihet edhe përtej Gazës, në funksion të stabilizimit dhe rindërtimit rajonal.
Ndërkohë, Izraeli ka shprehur pakënaqësi lidhur me krijimin dhe përbërjen e bordit, duke deklaruar se procesi nuk ka qenë i koordinuar me politikat e tij dhe se kundërshton përfshirjen e disa shteteve, përfshirë Turqinë. Nga ana tjetër, analistë dhe grupe palestinase kanë shprehur skepticizëm për përfaqësimin e kufizuar palestinez në këtë strukturë dhe për mundësinë e arritjes së një paqeje të qëndrueshme pa adresimin e çështjeve politike dhe të të drejtave themelore.
Bordi i Paqes nuk është ende funksional, pasi statuti duhet të ratifikohet dhe të paktën tre shtete anëtare duhet të konfirmojnë pjesëmarrjen për hyrjen e tij në fuqi. Emërimet përfundimtare dhe detajet operative pritet të qartësohen gjatë muajve në vijim.
