QYTETI i San Vito al Tagliamento në Italinë veriore ra në heshtje pasi u njoftua se bashkëqytetari i tyre 80-vjeçar ishte nën hetim si snajperi i parë italian i identifikuar që qëlloi mbi civilët gjatë rrethimit të Sarajevës nga viti 1992 deri në vitin 1996. Lajmi për hetimin e udhëhequr nga zyra e prokurorit të Milanos bëri jehonë midis banorëve, të cilët iu përgjigjën kryesisht pyetjeve të gazetarëve me heshtje dhe mosbesim, shkruan La Repubblica .
Mosbesim në një qytet të vogël
“Askush këtu nuk do t’ju tregojë asgjë. Apo ndoshta gabohem?”, thotë me humor një zotëri i moshuar. Vendasit, thotë ai, habiten. “Është e vështirë të besohet”, është komenti më i zakonshëm që dëgjohet në rrugë. Shumica e kuptuan shpejt se për kë po fliste. “Ai është një djalë shumë i nevrikosur, e njoh prej vitesh. Është i rezervuar, nuk të frymëzon kurrë besim. Ka pikëpamje të krahut të djathtë. Dhe është i nevrikosur”, zbulon i njëjti i intervistuar, duke kujtuar shpërthimet e tij të supozuara në një kafene lokale për makinat e parkuara në mënyrë të paligjshme.
Askush nuk i përgjigjet ziles së derës në shtëpinë e të dyshuarit, vetëm lehjet e forta të një qeni mund të dëgjohen nga ballkoni. Pas një përpjekjeje të dytë, përgjigjet gruaja e tij. “Faleminderit, por nuk do të donim të komentonim. Mirupafshim”, thotë ajo me mirësjellje, por me vendosmëri. Fqinjët thonë se ai është një burrë familjar, i martuar me një grua katolike, me fëmijë që janë të punësuar në institucione shtetërore.
“Një gjahtar me një natyrë të nevrikosur”
Gjatë një kontrolli në shtëpi, karabinierët gjetën shtatë armë – pesë pushkë dhe dy pistoleta – për të cilat ai kishte lejet e duhura. I dyshuari 80-vjeçar, i cili ishte nën 50 vjeç në kohën e luftës, është një gjuetar dhe peshkatar i apasionuar, një hobi i zakonshëm në zonë.
Të njohurit thonë se ai konkurroi me një bashkëqytetar për të kapur më shumë trofta në një liqen aty pranë. “Kur nuk e shihje me rrobat e tij të zakonshme, ai ishte me kostum peshkimi dhe çizme. Gjithmonë e kam parë kështu”, thotë një i njohur.
Përshkrimi i tij që i dhanë prokurorit shkrimtari Ezio Gavazzeni dhe gazetarja Mariana Maiorino, raporti i të cilëve nisi hetimin, është në kontrast të plotë me imazhin që bashkëfshatarët e tij kanë për të.
Raporti thotë se ai mburrej me bëmat e tij të luftës në Ballkan, i veshur me një uniformë të zezë. I dyshuari u thirr në Milano të hënën për t’u marrë në pyetje nga Kryeprokurori Marcello Viola dhe Prokurori Alessandro Gobbis, të cilët së shpejti do të udhëtojnë në Hagë për një hetim ndërkombëtar.
Ish-punëdhënësit: Ai nuk e fshehu kurrë se ishte fashist
Deri në vitin 1997, ai punoi si shofer kamioni për një kompani për asgjësimin e mbeturinave industriale. “Ai kurrë nuk i fshihte idetë e tij të krahut të djathtë, fashiste. Ishte paksa mburravec dhe shumë i rezervuar në krahasim me shoferët e tjerë, por ngiste vetëm në Friuli, nuk shkonte jashtë vendit”, kujtojnë ish-pronarët.
Ata pretendojnë se nuk dinin asgjë për udhëtimet e tij të dyshuara në Ballkan, ku ai qëllonte civilë gjatë fundjavave dhe dyshohet se shkëmbente armë. “Ai më telefonoi dje në mëngjes dhe tha: ‘Erdhën në shtëpinë time, po më tërheqin drejt diçkaje të madhe, do të më vrasin'”, tha njëri prej tyre. Megjithatë, gjurmët e hetimit për “turistin që qëlloi” në Sarajevë të çojnë tek ai.
Kryetari i bashkisë: Nëse është fajtor, do t’i bashkohemi padisë
Prifti vendas nuk do të thotë shumë. “Kam qenë këtu për gjysmë shekulli, i njoh të gjithë. E njoh edhe personin në fjalë, nuk do ta përmend emrin e tij. Por nuk e besoj, është përtej të kuptuarit tim. Ky lajm është shqetësues”, thotë ai, duke përmendur se ky vend njihej si një depo armësh e Gladios në vitet 1960, siç raportohet nga BBC.
Kryebashkiaku Alberto Bernava shprehu shqetësim të thellë. “Kjo nuk është një pamje e bukur e qytetit tonë. Nëse akuzat vërtetohen të vërteta, do të jetë një plagë që nuk do të shërohet. Unë e respektoj hetimin, do të shohim se çfarë ndodh, por thellë-thellë shpresoj se kjo nuk është e vërtetë. Ekziston një shqetësim dhe hidhërim i madh që qyteti ynë është i lidhur me këto akte të tmerrshme. Do ta lëmë sistemin e drejtësisë të bëjë punën e vet. Dhe nëse fajësia vërtetohet, do të shqyrtojmë mundësinë e bashkimit me padinë si palë e dëmtuar”, tha Bernava.
Qyteti i Sarajevës ka njoftuar tashmë se do t’i bashkohet procedurave.
Këshilltarja e qytetit, Susi Centis, thotë gjithashtu se është e tronditur. “Ky është një lajm që ka shqetësuar thellësisht të gjithë komunitetin tonë. Ne jemi një vend shumë i qetë, aktiv nga ana shoqërore, me një numër të madh shoqatash që punojnë për të mirën e përbashkët”, përfundoi ajo.
