Presidenti rus Vladimir Putin i ka thënë si Presidentit të SHBA-së Donald Trump ashtu edhe zyrtarëve iranianë se ai mbështet idenë e një marrëveshjeje bërthamore në të cilën Irani nuk mund të pasurojë uranium, thanë burime të njohura me diskutimet për Axios.
Rusia ka qenë mbështetësja kryesore diplomatike e Iranit në programin e tij bërthamor për vite me radhë. Por, ndërsa Moska mbron publikisht të drejtën e Iranit për të pasuruar uranium, Putin privatisht ka mbajtur një qëndrim më të ashpër pas luftës 12-ditore midis Izraelit dhe Iranit.
Moska u ka kërkuar iranianëve të bien dakord për “zero pasurim”, sipas tre zyrtarëve evropianë dhe një zyrtari izraelit të njohur me çështjen.
Dy burime thanë se rusët e kanë informuar gjithashtu qeverinë izraelite mbi qëndrimin e Putinit mbi pasurimin e uraniumit nga Irani.
“E dimë që kjo është ajo që Putini u tha iranianëve”, tha një zyrtar i lartë izraelit.
Putini e shprehu gjithashtu këtë pikëpamje në bisedimet javën e kaluar me Trumpin dhe presidentin francez Emmanuel Macron.
Trump e ka bërë të qartë se dëshiron një marrëveshje të re bërthamore me Iranin. Nëse bisedimet zhvillohen në javët e ardhshme, pasurimi zero i uraniumit në tokën iraniane do të jetë një nga kërkesat kryesore të SHBA-së, thanë burimet.
Irani ka këmbëngulur prej kohësh se duhet të ruajë aftësinë e tij të pasurimit sipas çdo marrëveshjeje.
Putin dhe zyrtarë të tjerë rusë kanë shprehur mbështetje për marrëveshjen “zero-pasurim” me iranianët disa herë gjatë javëve të fundit, thanë burimet.
“Putini do të mbështeste pasurimin zero. Ai i inkurajoi iranianët të punonin për këtë qëllim që negociatat me amerikanët të ishin më të favorshme. Iranianët thanë se nuk do ta merrnin në konsideratë”, tha një zyrtar evropian i njohur drejtpërdrejt me çështjen.
Qëndrimi i Putinit është veçanërisht i rëndësishëm duke pasur parasysh mbështetjen e gjerë të Iranit për Rusinë gjatë luftës me Ukrainën, duke përfshirë dërgimin e qindra dronëve sulmues dhe raketave tokë-tokë.
Gjatë dhe pas luftës 12-ditore, iranianët u zhgënjyen që rusët nuk u dhanë atyre ndonjë mbështetje të rëndësishme përveç deklaratave për median.
Rusët e kanë bërë të qartë publikisht dhe privatisht se, nëse arrihet një marrëveshje, ata janë të përgatitur të largojnë uraniumin shumë të pasuruar të Iranit.
Rusia tha se më pas do ta furnizonte Iranin me uranium 3.67% për energjinë bërthamore dhe sasi të vogla të uraniumit të pasuruar 20% për reaktorin kërkimor të Teheranit dhe prodhimin e izotopeve bërthamore, thanë burimet.
I dërguari i Shtëpisë së Bardhë, Steve Witkoff, foli me Ministrin e Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, në lidhje me rifillimin e bisedimeve bërthamore.
Një plan ishte të takoheshin në Oslo në ditët në vijim, por burimet thanë se si iranianët ashtu edhe Witkoff e kanë ftohur idenë. Ata po kërkojnë një vendndodhje tjetër.
