Në Växjö, autobusët e qytetit dhe automjetet komunale përdorin biokarburant të prodhuar nga mbeturinat organike shtëpiake. Më shumë se 90 përqind e energjisë vjen nga nënproduktet pyjore dhe substanca të ngjashme nga zona përreth: nga tallashi nga sharrat lokale deri te degët e mbetura nga prerja e drurit për prodhimin e mobiljeve…
“Pothuajse një dekadë para se të lindte aktivistja suedeze e klimës Greta Thunberg , Växjö nisi rrugën drejt një vizioni të ri të jetës së gjelbër urbane”, shkruan BBC për qytetin mijëvjeçar të vendosur 450 kilometra në jugperëndim të Stokholmit, në rajonin Småland . Do ta gjeni mes një peizazhi të gjelbër të mbushur me pyje dhe qindra liqene. Zona njihet edhe si Glasriket (Mbretëria e Qelqit), një nofkë që ia detyrohet prodhuesve të shumtë të qelqit me famë botërore.
Përveç prodhimit të objekteve të bukura prej kristali nga furrat e zjarrit, Växjö krenohet edhe me angazhimin e saj për të luftuar ndotjen. Ky qytet kompakt me më pak se njëqind mijë banorë është bërë një lider global në luftën kundër ndryshimeve klimatike. Växjö hodhi themelet për një koncept të ri të jetesës urbane, i cili më vonë u përvetësua nga qytete të tjera anembanë botës.
“Në vitin 1996, lindi çështja e të jetuarit në një qytet pa lëndë djegëse fosile “, i thotë BBC-së Henrik Johansson , një ekspert mjedisor në Bashkinë e Växjö-s . Në atë kohë, u mor vendimi unanim për ta bërë Växjö-n qytetin e parë në botë që u zotua për pavarësi të plotë nga lëndët djegëse fosile. Sot, ky qëllim është zgjeruar në një plan edhe më ambicioz: neutralitetin klimatik deri në vitin 2030 – 15 vjet para se e gjithë Suedia të vendoste të njëjtin qëllim.
Qytet i çmendur?
Lëvizja vizionare e Växjö-s në vitet 1990 tërhoqi vëmendjen e gazetarëve nga e gjithë bota që erdhën për të parë qytetin, të cilin Johansson e quan me humor një qytet të çmendur që dëshiron të heqë qafe lëndët djegëse fosile . Sot, një veprim i tillë nuk duket aspak i çmendur: emetimet e dioksidit të karbonit për frymë janë ulur me më shumë se 70 përqind krahasuar me nivelet e viteve 1990, ndërsa popullsia është rritur me një të tretën dhe PBB-ja për frymë është dyfishuar.
Në Växjö, autobusët e qytetit dhe automjetet komunale përdorin biokarburant të prodhuar nga mbeturinat organike shtëpiake. Më shumë se 90 përqind e energjisë vjen nga nënproduktet pyjore dhe substanca të ngjashme nga zona përreth: nga tallashi nga sharrat lokale deri te degët e mbetura nga prerja e drurit për prodhimin e mobiljeve.
Emetimet e mbetura të karbonit vijnë kryesisht nga makinat private, pasi jo të gjithë shoferët përdorin stacionet e karikimit të automjeteve elektrike dhe stacionet e biokarburantit si etanoli, të cilat qyteti i ofron me bollëk. Hapi i guximshëm i transformimit është i dukshëm edhe në arkitekturë: Växjö është ndoshta shembulli më i mirë në botë i një qyteti ku ndërtesat e mëdha janë bërë prej druri. Gjysma e të gjitha ndërtesave të reja duhet të ndërtohen nga ky material natyror.
“Ky lloj mjedisi me materiale natyrore jo vetëm që ofron kënaqësi vizuale, por edhe përmirëson cilësinë e jetës së banorëve. Njerëzit ndihen më mirë kur janë të rrethuar nga druri”, i thotë BBC-së arkitektja Karin Hård Af Segerstad e firmës kryesore të arkitekturës Arkitektbolaget .
