Punonjësit e divizionit të Moskës të kompanisë franceze të IT Atos morën pjesë në prokurimin e softuerit për projektin e Sistemit Evropian të Regjistrimit të Vizitorëve të Bashkimit Evropian në 2021. Për këtë shkruan Financial Times, duke cituar dokumentet përkatëse.
Po flasim për Sistemin e hyrjes/daljes (EES). Ai pritet të mbledhë të dhëna hyrëse dhe dalëse për çdo udhëtar të huaj që hyn ose del nga BE. Sistemi do të regjistrojë të dhënat personale dhe biometrike, si dhe statusin e vizës së hyrjes.
Kontrata për ndërtimin e EES, me vlerë 212 milionë euro, u fitua në vitin 2019 nga Atos e Francës dhe Leonardo e Italisë. Sistemi ishte menduar të lansohej në nëntor 2024, por nisja e tij u shty .
Dokumentet e parë nga FT tregojnë se dega e Atos në Moskë funksiononte nën një licencë që i jepte FSB-së akses në aktivitetet e saj në vend. Licenca e FSB jep leje për “zhvillimin, prodhimin dhe shpërndarjen e mjeteve të enkriptimit (kriptografisë), informacionit dhe sistemeve të telekomunikacionit”. Sipas katër burimeve, stafi me bazë në Moskë ishte “përfshirë drejtpërdrejt në prokurimin e softuerit për sistemin kufitar të BE”.
Gazetari dhe studiuesi i shërbimeve të inteligjencës ruse Andrei Soldatov shpjegoi për Financial Times se një licencë e tillë i jep FSB-së një “derë të pasme” për të hyrë në Atos Rusi. “Ata mund të shohin gjithçka që kompania po punon,” tha ai.
Sipas FT, Zyra e Prokurorit Publik Evropian (EPPO) ka nisur një hetim për përfshirjen e divizionit rus të Atos në projektin EES.
FT shkruan se, në veçanti, personi kryesor i kontaktit për blerjen e certifikatave kriptografike nga AppViewX Amerikane për EES ishte punonjësja e Atos në Moskë Yulia Plavunova. Një ish-punonjës i Atos konfirmoi se Plavunova ishte “pjesë e zyrës së prokurimit” dhe se ajo ishte “vazhdimisht e përfshirë në prokurimet e lidhura me kontraktorët”. Sipas tij, ai nuk e dinte që Plavunova ishte në Rusi. Ai vuri në dukje se kjo ishte “e çuditshme” pasi vetëm punonjësit me “autorizimin e BE” mund të caktoheshin në projektin EES. Sipas dokumenteve, i gjithë personeli që punon në projekt duhet të ketë leje top-sekret të BE-së të lëshuar nga Agjencia e Sigurisë Kombëtare në një nga vendet evropiane.
Vetë Plavunova tha se ajo u largua nga Atos në 2021 dhe nuk mund të “zbulojë informacione që i përkasin ish-punëdhënësit të saj”. Ajo pretendon se puna e saj si blerëse softuerësh “nuk ishte e lidhur me biznesin e Atos Rusisë”. Plavunova shtoi se “të jesh rus nuk do të thotë të punosh për FSB”.
Në fillim të prillit 2022, Atos njoftoi se po dilte nga asetet e saj në Rusi për shkak të luftës ruso-ukrainase. Në javët para vendimit, korporata kishte “vlerësuar dhe zvogëluar” praninë e saj në Rusi në përputhje me sanksionet ndërkombëtare, thuhet në deklaratë.
