Agjencitë e inteligjencës holandeze dhe gjermane thanë të premten se kishin mbledhur prova për përdorimin e gjerë të armëve kimike të ndaluara nga Rusia në Ukrainë, duke sugjeruar se forcat ruse po përdorin agjentë mbytës, përfshirë hedhjen e tyre nga dronë, për të nxjerrë ushtarët ukrainas nga llogoret dhe më pas për t’i qëlluar ata.
Reuters raporton këtë .
Ministri holandez i Mbrojtjes, Ruben Brekelmans, bëri thirrje për sanksione më të ashpra kundër Moskës, duke theksuar se Rusia po e shton përdorimin e armëve kimike. Ai vuri në dukje se kjo po bëhet një praktikë “e normalizuar, e standardizuar dhe gjithnjë e më e përhapur”. Sipas tij, është pikërisht tendenca që është alarmante: “E kemi parë këtë për disa vite tani, dhe tani shkalla vetëm sa po rritet”.
Shërbimi i inteligjencës së jashtme BND i Gjermanisë konfirmoi gjetjet, duke thënë se provat ishin marrë së bashku me kolegët holandezë. Kreu i inteligjencës ushtarake holandeze, Peter Reisink, tha se gjetjet bazoheshin në inteligjencën e saj të pavarur të mbledhur përmes hetimeve të pavarura.
Reuters raporton se ende nuk ka qenë në gjendje të konfirmojë në mënyrë të pavarur përdorimin e substancave të ndaluara nga asnjëra palë në konflikt. Shtetet e Bashkuara akuzuan për herë të parë Rusinë për përdorimin e kloropikrinës në maj të vitit të kaluar. Substanca toksike, e cila u përdor nga Gjermania në Luftën e Parë Botërore, është dukshëm më e rrezikshme se armët tradicionale kundër demonstratave, siç është gazi lotsjellës.
Autoritetet ukrainase thonë se Rusia ka përdorur armë kimike në mijëra raste. Ministria e Mbrojtjes e Rusisë nuk iu përgjigj një kërkese të Reuters për koment dhe më parë ka mohuar përdorimin e municioneve të paligjshme dhe ka fajësuar Ukrainën. Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova, tha të mërkurën se FSB kishte gjetur një sasi të madhe pajisjesh shpërthyese që përmbanin kloropikrinë në Ukrainën lindore. Ukraina i ka mohuar vazhdimisht akuza të tilla.
Organizata për Ndalimin e Armëve Kimike (OPCW) me seli në Hagë, e cila bashkon 193 shtete, ka thënë më parë se akuzat nga të dyja palët nuk janë të bazuara mirë. Një hetim i plotë mund të nisë vetëm me kërkesë të shteteve anëtare, por ende nuk është marrë një iniciativë e tillë.
Brekelmans tha se të paktën tre vdekje midis ushtarakëve ukrainas ishin të lidhura me përdorimin e armëve kimike dhe më shumë se 2,500 njerëz kërkuan ndihmë mjekësore me simptoma që përputhen me helmimin kimik. Ai theksoi se rreziku shtrihet përtej konfliktit ukrainas dhe përbën një kërcënim për vendet e tjera.
Ministri bëri thirrje gjithashtu për presion të mëtejshëm mbi Rusinë, duke përfshirë sanksione të reja dhe heqjen e saj nga aftësia për të marrë pjesë në organizata ndërkombëtare si Këshilli Ekzekutiv i OPCW. Një rotacion i anëtarëve të këshillit është planifikuar për muajt e ardhshëm.
Kreu i inteligjencës ushtarake holandeze vuri në dukje shkallën e programit kimik rus. Sipas tij, janë marrë prova për intensifikimin e prodhimit të armëve kimike, forcimin e kërkimit shkencor dhe rekrutimin e specialistëve për zhvillimin e tyre. Personeli ushtarak rus, sipas inteligjencës, po merr udhëzime për përdorimin e substancave toksike.
“Kjo nuk është vetëm një punë hakerimi në vijën e parë – ky është një program qeveritar në shkallë të gjerë. Nëse nuk i ekspozojmë dhe nuk i publikojmë këto aktivitete, ka shumë mundësi që ato të vazhdojnë”, tha Reisink. Ai shtoi se përdorimi i armëve kimike nga ushtria ruse është bërë “pothuajse procedurë standarde operative2”.
Ai tha se përdorimi i kloropikrinës është dokumentuar në municione të bëra në shtëpi, të tilla si shishe të mbushura me substancën dhe të hedhura nga dronë.
Kloropikrina, e cila është një irritues i rëndë për lëkurën, sytë dhe traktin respirator, është listuar si substancë e ndaluar nga OPCW sipas Konventës së Armëve Kimike të vitit 1997. Nëse gëlltitet, mund të shkaktojë djegie, të përziera, të vjella dhe probleme të rënda me frymëmarrjen.
